Naar de erkenning van GOSJDIEËL als erfgoed

Op oudejaarsdag 31 december gaan kinderen tussen 9 jaar (of jonger onder begeleiding) en 12 jaar tussen 9 u en 12 u van deur tot deur om godsdeel in de streek rond Galmaarden, Tollembeek en Vollezele. Ze kloppen of bellen aan en begroeten de bewoner met een vrolijke en luide gosjdieël. De bewoner geeft de kinderen een cent in een zelfgemaakt zakje of washandje. Als dank volgt een geluukeg nuûjoeër.

We begeleiden Ergoed Galmaarden bij het erkenningstraject van deze traditie.

Naar een nieuwe toekomst voor de Wivinaprocessie


De Wivinaprocessie gaat al sinds de 12de eeuw uit in Groot-Bijgaarden. De heilige Wivina had een belangrijke impact op de lokale geschiedenis en op de ontwikkeling van de streek. Ook vandaag is Wivina nog van betekenis als voorbeeld van een sterke vrouw die tegen de stroom in durfde gaan.

In 2020 viert het comité het 850-jarig bestaan van de Wivina-verering, een datum die men wil aangrijpen om na te denken over de toekomst van de Wivinaprocessie. In deze zoektocht worden ze begeleid door Parcum en de Erfgoedcel Pajottenland Zennevallei.

QR-PZ

QR-PZ is een project om QR-codes in het landschap van Pajottenland en Zennevallei te integreren. Dit met als doel om erfgoed te ontsluiten op een respectvolle manier t.o.v. haar omgeving met een interactieve, steeds up-to-date en persoonlijke aanpak. In het Pajottenland en de Zennevallei krioelt het van bijzondere plekken. Met dit project kunnen gemeenten en/of andere initiatiefnemers de verhalen achter deze plekken delen met hun bewoners en bezoekers door ze op de digitale kaart te zetten en ze te ontsluiten met een QR-code die gelinkt is aan de wikipediapagina over de plek of relict.

7 redenen om aan de slag te gaan met QR-PZ
  • Respect voor de omgeving: Door de kleine omvang is er geen visuele verstoring van de omgeving.  De sticker kan ook aangebracht worden op bestaande informatie- en/of rustinfrastuur van andere partners en hierdoor aanvullend werken. Zo voorkomen we ook nog eens een wildgroei aan borden. Win-win dus!
  • Persoonlijkere en interactievere beleving: Het publiek gebruikt zijn eigen smartphone en ervaart hierdoor het onderwerp veel persoonlijker en interactiever.
  • Meertalig: Door het gebruik van de QR-pedia technologie wordt de taal automatisch aangepast aan de ingestelde taal van de smartphone van de gebruiker. Ideaal voor de toeristische ontsluiting dus.
  • Crowdsourcing: Wikipedia beschikt over de grootste gebruikerscommunity ter wereld. Perfect dus om de bewoners van de streek zelf aan de slag te laten gaan met het erfgoed uit de streek.
  • Uniformiteit: Een consistente vormgeving voor de duiding van erfgoedsites is erg belangrijk. Dankzij QR-PZ kan je gebruik maken van onze flexibele huisstijl voor erfgoedontsluiting in de open ruimte.
  • Duurzaam: We leven in een maatschappij waar de ontwikkelingen zich snel opvolgen. Hierdoor kunnen infoborden zowel qua inhoud als qua vormgeving snel gedateerd zijn. Met QR-codes pas je je informatie makkelijk en snel aan. Door het tijdloze ontwerp van de bordjes, ben je nooit uit de mode en steeds up-to-date.
  • Haalbaar, praktisch, goedkoop en snel in uitvoering: QR-PZ is een realistisch project dat ook praktisch toepasbaar is. Het is reeds volledig uitgewerkt (het materiaalgebruik, technische tekeningen, raming …) en een voorontwerp is dus niet meer nodig. Hierdoor kan het snel in uitvoering gebracht worden en kan de kostprijs gedrukt worden.

Kortom kan je met deze minimale weergave een bron van informatie aan de bezoekers aanbieden. Het biedt ook een kans om monumenten, landschappen of waardevolle objecten tot leven te laten komen.

Het draaiboek en de sjablonen

Het draaiboek bevat een stap voor stap handleiding van de gebruikte tools en platformen zoals QR-pedia en Canva. Je vindt er tevens een link naar de sjablonen, een stappenplan en voorbeelden van collegebesluiten die je kan gebruiken om toestemming voor het traject bij je CBS te verkrijgen.

Heb je vragen of nood aan extra ondersteuning? Neem dan contact op met Hilke.

Weg van God

Met het project ‘Weg van God’ willen we, samen met kerk- en gemeentebesturen en vrijwilligers, inzetten op de zorg voor roerend religieus erfgoed. We doen dit omdat we willen vermijden dat de kennis over de objecten en de objecten zelf zomaar verloren gaan. De focus van het project ligt op het ondersteunen van kerkbesturen bij de opmaak van een digitale erfgoedinventaris van hun kerkelijke collectie. Daarnaast geven we advies rond waardering, selectie en herbestemming van kerkelijke collecties. In het kader van een herbestemming is het namelijk heel belangrijk om te weten wat er allemaal in de kerk staat, maar ook welke van die objecten een erfgoed- of lokale waarde hebben zodat deze objecten correct bewaard en geborgd kunnen worden. 
Interesse ? Neem contact met ons op.

Erfgoed en ecologische transitie: Proeftuin PZ

De aandacht voor ecologie, duurzaamheid, korte ketenlandbouw en de relatie tussen het platteland en Brussel in de streek is groot. Daarbij komt ook de vraag vaak boven hoe historisch verankerde teelten en hun technieken antwoorden kunnen bieden voor duurzaamheidsvraagstukken.
In een ‘Proeftuin PZ’ testen we met partners (bv. KU-Leuven CAG) uit hoe we de werking rond historische producten en hun ambachten en technieken (bv. mandjeskaas, lokaal graan) kunnen verduurzamen zodat we vanuit deze erfgoedinsteek inzetten op de SDG’s.

Erfgoed en welzijn: Hereikt in het verleden

Voor vele mensen is het een hele uitdaging om de het drukke leven met zijn uitdagingen en impulsen overeen te stemmen met hun persoonlijke noden en behoeften. Zij ondervinden moeite om het ritme van de dag bij te houden, met bv. burn-out als gevolg of moeilijkheden voor hoogsensitieve mensen. In ‘Hereikt in het verleden’ willen we uittesten hoe erfgoed kan helpen deze mensen opnieuw (een ander) perspectief te bieden. Onze streek die balanceert tussen de drukte van de stad en de rust van het platteland biedt de geschikte omgeving om hiermee aan de slag te gaan.

Meer weten? Neem dan contact op met Judith of Koen

Wat is er aan de rand?

copyright Filip Claessens

In ‘Wat is er aan de rand’, bekijken we de diversiteit aan bewoners
en culturen in de randgemeenten rond Brussel. Vanuit erfgoedperspectief
zoeken we naar verbindende elementen en gelaagde perspectieven en testen we methodes uit.

Randatlas is zo’n project waarin we met onze diverse buurt aan de slag gaan. Samen met Cultuurregio Noordrand en De Kleine Expeditie vzw trekken we idoor onze rand rond Brussel en zetten er in 2022 en 2023 onze tenten op. We verzamelen en delen op grote schaal de verhalen die deze bijzondere regio zijn eigen karakter hebben gegeven en de getuigenissen van de mensen die er nu leven. Cultuur en erfgoed worden zo de motor van een dynamiek die de bewoners verbindt en activeert. Meer info volgt binnenkort op de thematische website en via n Randkrant.be.

De projectaanvraag met meer informatie over het project vind je hieronder.

Meer info? Neem contact op met Koen.

Buurten met erfgoed

Het project ‘Buurten met erfgoed’ neemt basisscholen mee op zoektocht naar het verhaal achter hun eigen omgeving. Want erfgoed vind je overal: landschappen, natuur, gebouwen, opschriften, straatnamen, verhalen, recepten, gebruiksvoorwerpen  … ‘Buurten met erfgoed’ wil de banden tussen de scholen en het lokale erfgoed opnieuw aanhalen en structureel verankeren. Leraren (en (groot)ouders) werken hiervoor samen met lokale en regionale erfgoed-, cultuur- en natuurmedewerkers.

Tijdens het begeleidingstraject werken de leerkrachten van eenzelfde graad uit één of verschillende scholen van de gemeente een erfgoedproject in de schoolomgeving uit. Hiervoor komen we enkele keren samen met leerkrachten en lokale erfgoedwerkers. De samensmelting van beide deskundigen geeft een grote meerwaarde. Het hele proces wordt gratis begeleid door de erfgoedcel. Na een brainstormende startdag ligt een basisscenario voor een erfgoedproject klaar. Tijdens drie korte opvolgingsessies volgen we elkaars projecten op en sturen we bij.

Na het traject hebben de leerkrachten hun kennis uitgebreid over het lokale erfgoed en zijn ze heel wat methodieken rijker ter ondersteuning van hun lessen. Bovendien zijn de resultaten van dit project duurzaam: de ontwikkelde lessen en het opgezette netwerk versterken de school permanent.

Interesse? Neem dan contact op met Judith

Meer weten? Neem dan een kijkje op de website Buurten met erfgoed

Misia’s missie

Ieder kind heeft een uniek familieverhaal. Via het pakket “Misia’s missie” bieden we een kant-en-klaar educatief pakket aan waarin we kinderen uit de tweede graad lager onderwijs laten kennismaken met de boeiende wereld van de familiegeschiedenis

De centrale figuur in dit educatief pakket is Misia, die op zoek gaat naar haar eigen familiegeschiedenis en zo meer te weten komt over haar bekende grootvader Adrien François Servais. Gedurende zes lessen neemt ze de leerlingen mee op speurtocht.

Les 1: Mijn familieboom:
De kinderen maken kennis met het personage Misia en haar familie en ze vullen hun eigen familieboom in.


Les 2: Op speurtocht in het verleden: In deze les komen de leerlingen de opa van Misia, François Servais, op het spoor. Ze vinden wie hij was en hoe hij leefde. Op die manier ontdekken de leerlingen dat men vroeger anders leefde dan vandaag.

Les 3: Archiefbezoek: De kinderen komen in contact met een archief, de functies van een archief en het werk van de archivaris. De les bestaat uit twee delen: een voorbereiding in de klas en een opdracht in het archief zelf (optioneel).

LES 4: Familienaam: In deze les wordt stilgestaan bij de betekenis van een voor- en familienaam. Daarnaast maken de leerlingen ook hun eigen wapenschild.


LES 5: Eigen familiegeschiedenis: We zoomen in op de eigen familiegeschiedenis. Wat zijn de leerlingen thuis te weten gekomen? Er komen enkele grootouders naar de klas, ze kunnen door de leerlingen geïnterviewd worden.  

LES 6: De herinneringsdoos: De leerlingen ontdekken aan de hand van muziek, kledij en foto’s de evolutie doorheen enkele tijdsperiodes. Ze krijgen ook tijd en ruimte om aan een herinneringsdoos te werken.

Na het doorlopen van het educatieve lessenpakket hebben de leerlingen antwoorden gekregen op de vraag ‘wie ben ik en waar kom ik vandaan?’. Aan de hand van hun eigen familiegeschiedenis is bovendien het tijdsbesef gegroeid. De kinderen maken eveneens kennis met het speurwerk dat bij historisch onderzoek hoort en leren meer over het belang van het bewaren van archiefmateriaal.

Het pakket werd ontwikkeld door een samenwerking van verscheidene erfgoedorganisaties met specialisatie in familiegeschiedenis; Stadsarchief Halle – den Ast, Gemeentearchief Dilbeek, Familiekunde Dilbeek, Familiekunde Vlaanderen en Erfgoedcel Pajottenland Zennevallei in samenwerking met het expertisecentrum Onderwijsinnovatie VIVES campus Tielt.